![Anna Mazoń](/img/anna-mazon-logo-other-rg.png)
![Anna Mazoń](/img/anna-mazon-logo-other-hl.png)
Słowiańskie opowieści - Baba Jaga |
Powiększ
+6
Wisior "Baba Jaga" to praca wybitnie kolekcjonerska. Została wyrzeźbiona całkowicie ręcznie, ze srebra pr. 925, złoconego subtelnie kilkoma kolorami złota. Dodatkową ozdobą pracy są bursztyny i gagaty (obracający się element w centrum chatki - z jednej strony ma bursztyn, z drugiej gagat - i intarsja w postaci trzech wydłużonych elementów z prawej strony wisiora). Całość oksydowana, wykończona satynowo dla podkreślenia wszystkich niesamowitych detali i miejscowo polerowana. Całkowita długość pracy to 9 cm (razem z krawatką w formie chatki i kurzą stopką zwisającą na dole). Szerokość w najszerszym miejsu to 4,2 cm. Praca nie szczególnie duża - precyzja detalu naprawdę robi wrażenie. Zapraszam do przeczytania szczegółowego opisu.
Baba Jaga to niezwykła, wielowymiarowa postać folkloru słowiańskiego. W niektórych opowieściach gra rolę czarnego charakteru, w innych nagradza bohatera/bohaterkę po poddaniu go przemyślnym próbom. Zawsze na granicy znaczeń. Kultury i Natury, symboli męskich i kobiecych, obcości i "naszości", opiekuńczości i wrogości. Pani inicjacji, przejścia przez granice - do innych światów czy nowych ról społecznych.
Każdy element tej pracy to interpretacja motywów powtarzających się w baśniach z Babą Jagą.
Jest moździerz, w którym Baba Jaga lata (czarownica poruszająca się na miotle to motyw bardziej zachodni), tłuczek, którym steruje, miotła, którą wg tradycji zaciera ślady (moździerz i tłuczek zwłaszcza w interpretacjach psychodynamicznych są rozumiane jako symbole męskości i kobiecości). Jest las (jej domena – w niektórych baśniach nazywana jest Panią Lasu), są motywy ptasie (często kontroluje na różne sposoby ptaki), jest ogień jej pieca (interpretowany jako ogień transformacji, inicjacji), czaszki na palach (zależnie od tego jak do Baby Jagi bohater baśni podejdzie, jego głowa skończy na pustym palu, lub nie). Baba Jaga ze smakiem zajmie się resztą - stąd motyw kości – agresja oralna to bardzo ważna część tej postaci.
Są motywy grzybów/ziół (może tak naprawdę o to chodzi w podróżach Baby Jagi moździerzem, w którym rozdrabnia tylko jej znane halucynogenne składniki). Wzory na chuście Baby Jagi i na monecie (Baba Jaga w wielu baśniach obdarza bohatera lub bohaterkę bogactwem) to motyw z haftów z regionu Kubań, oznaczający prawdopodobnie właśnie chatkę lub świątynię Baby Jagi. Trzy elementy po prawej to obecni w niektórych baśniach słudzy (wojownicy) Baby Jagi - Świt, Południe i Noc, a dokładniej symboliczne klingi ich mieczy. Jest też żmija (dzieci Baby Jagi to często żmije, ropuchy itd., a w kilku baśniach, zależnie od regionu, Baba Jaga jest "wymienna" ze smokiem lub Żmijem).
Oczywiście jest też chatka na kurzej stopce. Obraca się w niej element ozdobiony bursztynem i gagatem (to dodatkowo zestawienie materiałów uważane za szczególnie magiczne). Ten obracający się element to symbol momentu kiedy najpierw bohater podchodzi do chatki i tradycyjnie mówi:
„Chateńko, chateńko, obróć swe oczy do lasu, a swoje drzwi do mnie”
(jest wiele wersji tej inkantacji, ale sens zawsze jest ten sam), a potem spotyka Babę Jagę, która tradycyjnie pyta:
„Przychodzisz z własnej woli, czy z przymusu?” (inna wersja to „Szukasz czegoś czy uciekasz przed czymś?”).
„Dobra” odpowiedź to:
„Przychodzę przede wszystkim z własnej woli i dwa razy bardziej z przymusu”.
Dla mnie to symboliczne uznanie tego, że w każdej sytuacji mamy wybór, ale nigdy stuprocentowej kontroli. Poza tym to ciekawy paradoks, uznanie „nielogicznych” zasad świata baśni, gdzie części nie muszą sumować się do całości i codzienne zasady są zawieszone („większość” i do tego jeszcze „dwa razy więcej”). Źle odpowiem – źle skończę. Dobrze odpowiem – Baba Jaga pomoże mi w tym co chcę osiągnąć, choć niekoniecznie tak jak się spodziewam. To ten obracający się w cetrum chatki kamień. Zwykle spotkania z Babą Jagą kończą się przejściem bohatera/ki do różnie rozumianego "nowego etapu" - czy to w sensie społecznym czy w sensie fizycznego przejścia do innej krainy (np. do podziemnego świata w poszukiwaniu czegoś) - stąd częste interpretacje inicjacyjne u badaczy.
Tradycyjne teksty inkantacji do chatki i dialogu z Babą Jagą są wyryte z tyłu pracy (zdecydowałam się na użycie cyrylicy, dla jak najlepszego oddania ducha oryginalnych tekstów).
Do wisiora dołączony jest łańcuszek, którego długość dopasuję dla Nabywcy oraz czarny sznurek. Całość zostanie zapakowana w ozdobne pudełko, z dołączony certyfikatem unikatowości. Praca sygnowana i oznaczona rokiem wykonania. Została opublikowana w kalendarzu "Gabinet Osobliwości" na 2021 rok - ciekawym projekcie, do którego Marta Norenberg, właścicielka marki Sztuk Kilka, zaprosiła dwunastu, niesamowicie uzdolnionych, polskich twórców. Naszym zadaniem było wykonanie prac, które zawsze chcieliśmy wykonać, a na które niezmiennie brakowało czasu. "Baba Jaga" to moja praca, która czekała na swoją kolej "od zawsze".
Na życzenie, dla Nabywcy, do pracy dołączę egzemplarz kalendarza.
Skontaktuj się ze mną, a chętnie odpowiem na Twoje pytania.
Nazywam się Anna Mazoń, a strona annamazon.com jest moim drugim, obok marki Drakonaria, projektem artystycznym. Tu prezentuję swoje najbardziej osobiste prace, realizowane często w dosyć mrocznej, eklektycznej, a czasami eksperymentalnej formie. Wszystkie obiekty tu pokazywane są unikatowe, tworzone wyłącznie z...